Podział majątku dorobkowego małżonków a zasada surogacji

Bardzo często spotykam się z pytaniami co wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków, a co jest majątkiem osobistym. Warto zastanowić się również do jakiego majątku wejdzie przykładowo mieszkanie zakupione przed zawarciem związku małżeńskiego, a następnie zamienione na inny droższy lokal mieszkalny już po zawarciu związku małżeńskiego, tj. po powstaniu wspólności majątkowej.

Zgodnie z art 33 pkt 10 k.r.o. do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (zasada surogacji). Zgodnie z zasadą surogacji do majątku osobistego małżonka zalicza się przedmioty majątkowe nabyte w zamian za wszystkie inne składniki majątku osobistego małżonka.

Z zasadą surogacji spotkamy się na przykład w sytuacji, kiedy małżonek sprzedaje mieszkanie, które wchodziło w skład jego majątku osobistego i za pieniądze uzyskane ze sprzedaży kupuje inną nieruchomość. Zgodnie z omawianą zasadą – nieruchomość nabyta ze środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania wejdzie w skład majątku osobistego małżonka.

Małżonek może modyfikować zasadę surogacji. I tak nabywając dany przedmiot w zamian za środki pochodzące ze sprzedaży składnika jego majątku osobistego, może on postanowić, iż przedmiot ten wejdzie w skład majątku wspólnego. Uchylenie surogacji powinno być uwidocznione w tym samym akcie prawnym, w którym następuje nabycia danego przedmiotu.

W doktrynie prawa istnieją rozbieżności co do stosowania zasady surogacji w przypadku nabycia przez jednego z małżonków określonego przedmiotu – częściowo ze środków uzyskanych w zamian za składniki majątku osobistego, a częściowo ze środków należących do majątku wspólnego. Przewagę w tej kwestii uzyskuje koncepcja, zgodnie z którą taki przedmiot, o ile małżonkowie nie wyrażą odmiennej woli, należy przypisać w części określonej odpowiednim ułamkiem do majątku osobistego małżonka i do majątku wspólnego małżonków. Wielkość udziału będzie w tym przypadku określona proporcjonalnie do wartości użytych do jego nabycia środków z majątku osobistego (surogacja) i majątku wspólnego.

 

 

 

 

 

 

 

 

Reklamy

Rozwód a uregulowanie dotyczące kontaktów z małoletnim dzieckiem stron

Dziś kilka słów o kontaktach z małoletnim jako obligatoryjnym elemencie wyroku rozwodowego. Istotne jest, że elementem wyroku rozwodowego jest orzeczenie przez Sąd o kontaktach z małoletnim dzieckiem stron. Natomiast sposób uregulowana tych kontaktów uzależniony jest  od tego czy pomiędzy rodzicami istnieje w tej kwestii konflikt czy też go nie ma. Strony postępowania rozwodowego mogą samodzielnie dojść do porozumienia odnośnie częstotliwości i sposobu wykonywania prawa do kontaktów uwzględniając swoje oczekiwania oraz potrzeby małoletniego, jego rozsądne życzenia i mając ma względzie jego dobro. W tym miejscu przytoczę bardzo ważne orzeczenie SN, że: „Porozumienie małżonków o sposobie utrzymywania kontaktów z dzieckiem po rozwodzie nie zwalnia sądu z obowiązku orzeczenia o tych kontaktach w wyroku rozwodowym”.  (uchwała składu 7 sędziów z  dnia 5 czerwca 2012 r.) W sytuacji zawarcia porozumienia odnośnie kontaktów sąd zobowiązany jest przeprowadzić rozprawę i orzec w wyroku o kontaktach, a nie odwołać się w wyroku tylko do ugody wskazując ją jako  załącznik do orzeczenia Sądu.

Rozwód- chcę podpisać papiery rozwodowe

            Prowadzę wiele spraw rozwodowych i często spotykam się z sytuacją, że przychodzi klient do kancelarii i mówi, że chce podpisać papiery rozwodowe. Ludziom wydaje się, że wystarczy podpisać dokumenty przed adwokatem i otrzymają rozwód. Uważają również błędnie, że oboje małżonków może reprezentować jeden pełnomocnik. Tymczasem rzeczywistość wygląda odmiennie od filmów amerykańskich, na których bohaterowie podpisują papiery rozwodowe.

           Zgodnie z prawem polskim, aby uzyskać rozwód konieczne jest wniesienie powództwa o rozwód do Sądu Okręgowego, Wydział Rodzinny wraz z zawartym w nim stosownym wnioskiem czy ma być to rozwód bez orzekania o winie czy też z orzekaniem winy. Sąd na rozprawie przesłuchując strony zbada czy zachodzą przesłanki do uzyskania rozwodu, tj. czy istnieje trwały i zupełny rozkład pożycia w sferze fizycznej, emocjonalnej oraz gospodarczej, a także czy rozwód nie jest sprzeczny z dobrem dziecka. Dopiero po zbadaniu tych przesłanek będzie możliwe wydanie przez Sąd wyroku o rozwiązaniu małżeństwa.

Egzekucja alimentów dla małoletnich od dłużników zagranicznych

         Bardzo często zdarza się, że mimo wyroku Sądu  w zakresie alimentów na dziecko wiele trudności rodzi egzekucja tych świadczeń, zwłaszcza wśród  dłużników zagranicznych. Istotne jest, że uchylanie się od świadczeń alimentacyjnych przez dłużnika jest przestępstwem uregulowanym w art. 209 k.k. Ponadto pozycję wierzycieli alimentacyjnych reguluje polskie ustawodawstwo krajowe i zagraniczne. W celu egzekucji alimentów od dłużnika zagranicznego konieczne jest złożenie wniosku wraz z dokumentami do sądu okręgowego według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej do alimentów. Dodatkowo należy wskazać miejsca zamieszkania lub pobytu dłużnika alimentacyjnego. W razie niewskazania tego adresu egzekucja alimentów zagranicą staje się  praktycznie niemożliwa zwłaszcza, że np. we Francji nie ma obowiązku meldunkowego.

        Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wprost wskazuje, że egzekucja alimentów jest bezskuteczna, jeśli w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano od dłużnika pełnej należności alimentacyjnej albo nie można ustalić adresu zamieszkania dłużnika na terenie Polski. Uprawnienie do złożenia wniosku do sądu okręgowego w celu prowadzenia egzekucji zagranicznej przysługuje w sytuacji stwierdzenia bezskuteczności egzekucji przez komornika w Polsce. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji. Jednocześnie w takiej sytuacji wierzyciel alimentacyjny może wystąpić do funduszu alimentacyjnego o świadczenie, które obecnie wynosi 500 zł na jedno dziecko. Są to koszty, które pozwolą egzystować dziecku do czasu znalezienia dłużnika zagranicą i ustalenia jego sytuacji materialnej.

Rozwód z orzekaniem o winie czy bez orzekania o winie a alimenty

         W dniu dzisiejszym zostałam poproszona przez Panią z Onetu o udzielenie komentarza do artykułu opisującego historię kobiety, która rozwiodła się z mężem i zastanawiała się czy mimo zdrady z jego strony dobrze zrobiła rozwodząc się bez orzekania o winie Chodziło o wyjaśnienie czym się różni rozwód bez orzekania o winie a rozwód z orzekaniem o winie oraz jak wygląda kwestia alimentów. Jak tylko artykuł zostanie opublikowany umieszczę odnośnik do niego.

Udzieliłam następującej odpowiedzi :

       Podejmując decyzję o rozwodzie małżonkowie decydują czy będzie to rozwód z orzekaniem o winie czy też rozwód bez orzekania o winie. W sytuacji rozwodu bez orzekania o winie Sąd bada jedynie czy pomiędzy małżonkami  istnieje trwały i zupełny rozkład pożycia w sferze uczuciowej, fizycznej oraz gospodarczej. Jeśli stwierdzi spełnienie tych przesłanek orzeka rozwód. Rozwód bez orzekania o winie może mieć miejsce tylko, gdy obie strony postępowania zgodzą się na zaniechanie przez Sąd orzekania o winie. Natomiast w przypadku rozwodu z orzekaniem o winie sąd bada dodatkowo, która ze stron ponosi winę za zupełny i trwały rozkład pożycia pomiędzy małżonkami, a zatem jest to postępowanie dłuższe, chyba, że jedna ze stron uzna swoją winę za rozkład pożycia bez postępowania dowodowego i zgodzi się na rozwód ze swojej winy. Istotne różnice istnieją również w kwestii alimentów na współmałżonka. Jeśli współmałżonkowie decydują się na rozwiązanie małżeństwa bez orzekania o winie to alimentów współmałżonek może się domagać od drugiego współmałżonka tylko gdyby znalazł się w niedostatku i zasadniczo tylko przez pięć lat od orzeczenia rozwodu, a po tym okresie roszczenie alimentacyjne wygasa. Z kolei przy rozwodzie z orzekaniem o winie roszczenie alimentacyjne jest nieograniczone czasowo i małżonek, który nie jest winny rozwodu może się domagać alimentów od małżonka winnego nawet, gdy nie zachodzi przesłanka niedostatku. Wystarczy, że w wyniku rozwodu istotnie pogorszyła się sytuacja materialna małżonka, który nie ponosi winy za rozkład pożycia.